Gospodarka o obiegu zamkniętym…

Chociaż w ostatnich dekadach znacznej poprawie uległa gospodarka odpadami, to wciąż ponad jedna czwarta odpadów komunalnych jest nadal składowana. Nie lepiej też ma się sprawa recyklingu lub kompostowania odpadów. Z opracowania Departamentu gospodarki odpadami w Ministerstwie Środowiska wynika, że w roku 2017 zebrano blisko 12 mln ton odpadów komunalnych, co daje ponad 310 kg na osobę.


Jaki wpływ wywierają odpady na człowieka i środowisko?
Składowiska odpadów mają negatywny wpływ na środowisko, z wysypisk wydobywają się szkodliwe zanieczyszczenia gleb, wód i powietrza. Ze składowisk wydobywa się metan, który jest jednym z gazów cieplarnianych i bezpośrednio wpływa na zmiany klimatu. Składowanie odpadów przyczynia się również do utraty wartościowych surowców co negatywnie wpływa na gospodarkę.


Unia Europejska wyznacza coraz bardziej ambitne cele związane z racjonalną gospodarką odpadami recyklingiem i składowaniem odpadów. Od 2021 roku Unia zakazała na terenie Wspólnoty sprzedaży plastikowych jednorazówek. Całkowitym zakazem sprzedaży zostały objęte min. torebki, sztućce, tacki, słomki do picia czy patyczki do uszu. Działania te są motywowane ochroną mórz, ponieważ to w nich 70 % odpadów to odpady plastikowe. Komitet ds. Europejskich Rady Ministrów przyjął w maju 2018 r. dokument podsumowujący 2 lata wdrażania europejskich inicjatyw dotyczących gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). Parlament Europejski poparł przepisy dotyczące gospodarki o obiegu zamkniętym. Przepisy te swoim zakresem obejmują recykling i składowanie odpadów w Unii.


Co kryje się pod pojęciem gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ)?
Gospodarka o obiegu zamkniętym (circular economy) jest to system gospodarczy w którym produkty, materiały oraz surowce powinny pozostawać w gospodarce możliwe jak najdłużej, a wytwarzanie odpadów powinno być zminimalizowane. W systemie GOZ odpady, jeżeli już powstały, są traktowane jak surowce wtórne, które można ponownie wykorzystać. System GOZ obejmuje cztery priorytetowe zagadnienia, które powinny przyczynić się do jego realizacji:
1. innowacyjność, wzmocnienie współpracy pomiędzy przemysłem i sektorem nauki, a w efekcie wdrażanie innowacyjnych rozwiązań w gospodarce,
2. stworzenie europejskiego rynku na surowce wtórne, na którym ułatwiony byłby ich przepływ,
3. zapewnienie wysokiej jakości surowców wtórnych, wynikającej ze zrównoważonej produkcji i konsumpcji,
4. rozwój sektora usług jako element niezbędny do budowy gospodarki o obiegu zamkniętym.

Zmniejszanie się ilości zasobów surowców nieodnawialnych, a co za tym idzie wzrost cen na światowych rynkach przyczynia się do rosnącej zależności Polski od dostaw tych surowców z zagranicy. Stwarza to duże ryzyko dla dalszego rozwoju gospodarczego Polski. Dążenie do gospodarki o obiegu zamkniętym wiąże się z rozwojem innowacyjności oraz zwiększaniem świadomości środowiskowej społeczeństwa. Wszystko to przyczyni się do podniesienia konkurencyjności polskiej gospodarki na arenie międzynarodowej.